وضعیت نیروی کار در زنجان از حرف تا عمل

به گزارش خبرگزاری فارس از زنجان، مرکز آمار ایران به صورت فصلی و سالانه گزارشهای نیروی کار استانهای کشور را ارائه میدهد و در استان زنجان نیز همین روند وجود دارد.

در آخرین نشست خبری استاندار زنجان در کنار ارائه اطلاعاتی در مورد برخی شاخصهای اقتصادی استان اطلاعاتی نیز در مورد آخرین وضعیت نیروی کار استان ارائه شد. بنابر اظهارات ارائه شده استان زنجان رتبه هشتم در بین استانهای کشور در پایین بودن نرخ بیکاری را دارد.

بنابر اطلاعات ارائه شده استان زنجان نرخ بیکاری تکرقمی(9.8درصد) را در کشور داشته و جزو استانهای موفق در کاهش نرخ بیکاری محسوب میشود؛ کاهش نرخ بیکاری استان در سال 94 نسبت به سال 93 و افزایش نرخ مشارکت اقتصادی در همین مدت محقق شده است.

استاندار زنجان در این نشست سهم بخشهای اقتصادی را نیز از اشتغال استان ارائه کرد که مطابق اظهارات وی سهم بخش کشاورزی از اشتغال استان 31.8 درصد، سهم بخش صنعت 31.8 درصد و سهم بخش خدمات نیز 36.5 درصد بوده است.

همچنین نرخ بیکاری جمعیت 15 تا 24 سال استان نیز 19.9 درصد و کشور 26.1 درصد عنوان شد. نرخ بیکاری استان در مناطق روستایی 5.6 درصد و در مناطق شهری 12.2 درصد بوده است.

یکی از مواردی که مسئولان استانی در ماههای اخیر بر آن تاکید دارند مسائل فرهنگی در حوزه اشتغال و ضرورت تغییر نگرش و باور عموم مردم در افزایش اشتغال در سطح استان است. به عنوان مثال عدم تمایل فعالان بخش کشاورزی در پرداخت به این بخش در اراضی کشاورزی شهرستان خدابنده و حضور کشاورزان سایر استانها همچون همدان در آن و یا سرازیر شدن کارگران گیلانی به طارم در زمان برداشت محصول و عدم تمایل کارگران زنجانی برای این کار جزو موارد مطروحه بوده است.

نگرش فرهنگی در حوزه اشتغال و در سطحی بالاتر توسعه استان نگرشی نو و اصولی بوده و قطعا با تمهیدات و برنامههای عملیاتی اثرگذار در بلندمدت آثار مطلوبی در توسعه زنجان خواهد داشت. تاثیرات در حوزه فرهنگ زمانبر، پیچیده و بدون تضمین عملیات و فراگیر است.

با این حال گرایش و رویکرد برنامهریزان اقتصادی و فرهنگی زنجان در این زمینه قابل توجه و شایان تقدیر است اما سوالی که قابل طرح است اینکه امروز به جای پرداختن به برخی زیر شاخصهای مهم در شاخصهای اصلی همچون وضعیت نیروی کار تغییر ذهن به طرف مسائل فرهنگی چه سودی در کوتاهمدت و میانمدت دارد؟

اینکه امروز باور و فرهنگ برخی از مردم زنجان در زمینه اشتغال موجب میشود تا بخشی از فرصتهای شغلی استان را شهروندان دیگر استانها تصاحب کنند واقعیت تلخی بوده اما آنچه که روشن است اینکه نه تنها راهکاری برای این مشکل ارائه نشده بلکه برنامهای نیز وجود ندارد.

باید تاکید کرد عمده فرصتهای اشتغال ایجاد شده استان در بخش کشاورزی است که نشان از عدم توسعه صنعتی این بخش دارد. ضعف در سهم اشتغال بخش صنعت و خدمات موجب شده تا مسئولین اشتغال بخش کشاورزی بیشتر شود.

سهم مساوی کشاورزی و صنعت استان گویای واقعیت تلخی است که نشان از اقتصاد کشاورزی زنجان در عصر صنعتی است. سهمی که به نظر میرسد با اتکای اقتصاد شهرستانهای طارم و خدابنده به این بخش برای میانگین استان حاصل شده است. هر چند به غیر از ابهر و زنجان سایر شهرستانهای استان در بخش صنعت حرفی برای گفتن ندارند!

هر چند مسئولان و برنامهریزان استان به خوبی واقعیت فرهنگی استان را بازگو میکنند باید به این سوال پاسخ دهند که چه اقدامی برای بر هم زدن سهم نیروی کار در بخش های مختلف اقتصادی استان صورت گرفته است و برنامههای برای آن چیست؟

بارها در زمینه ضرورت افزایش سهم بخش خدمات از اشتغال استان متناسب با سهم GDP آن سخن گفته شده است اما عملا شاهدیم هنوز این بخش سهم زیادی از اشتغال استان را ندارد.

به نظر میرسد هر چند مسئولان استان درک درستی از توسعه این بخش دارند اما اقدامات کلان در این حوزه فعلا محقق نشده و صرفا در راستای توسعه کسب و کارهای خرد تلاشهایی صورت گرفته که نتایج آن نیز مشخص نیست.

ذکر این نکته حائز اهمیت است که با توسعه مشاغل در بخش خدمات تنها ارزش افزوده فعلی در بین مشاغل بین افراد مختلف تقسیم خواهد شد و ارزش افزوده جدیدی در اقتصاد خدماتی زنجان اضافه نخواهد شد، که این موضوع میتواند منجر به نارضایتی صاحبان مشاغل نیز بشود.

موضوع مهمتر اینکه توسعه بخش خدمات باید در حالی صورت گیرد که حجم اقتصاد استان بزرگتر شده و تولید ناخالص داخلی استان افزایش یابد و از طریق این موضوع بتوانیم با توسعه بخش خدمات سهم اشتغال استان را دچار تغییر کنیم و درآمد خانوار و سرانه درآمد شهروندان را ارتقا دهیم.

این امر با توسعه سرمایهگذاری خارجی، توسعه بخش صنعت، توسعه صادرات و ایجاد ارزش افزوده از طریق طرحهایی همچون مرکز لجستیک شمالغرب و غرب کشور برای زنجان محقق شود. تحقق مرکز لجستیک میتواند علاوه بر افزایش اشتغال در بخش خدمات استان به صورت ملموس و گسترده به ارزش افزوده اقتصادی زنجان تاثیر قابل توجهی بگذارد.

بالیدن به اینکه از 17 هزار و 412 نیروی کار جدید در سال 94 موفق به ایجاد 16 هزار و سه فرصت شغلی شدیم و عملکردمان از کشور بهتر بوده، هر چند قابل توجه اما قابل قبول نیست. چرا که عمده فرصتهای شغلی در بخش کشاورزی بوده و ارزش افزوده این بخش نیز فعلا برای اقتصاد استان مناسب نیست. دسترسی اشتغال در این بخش نیز برای همه فعالان نیروی کار استان یکسان نبوده و در برخی شرایط عملی نیست.

با یادآوری این سخن که به جای کارگران گیلانی، زنجانیها به طارم بروند تا سهم اشتغال استان ارتقا یابد و از این فرصت زنجانیها استفاده کنند نمیتواند برای عموم مردم قابل قبول باشد. چرا که امروز اگر یک کارگر و یا پیمانکار جزء در بخش ساختمان به دلیل رکود این بخش بیکار است توان و تخصص اشتغال در بخش کشاورزی را ندارد و باید برای وی در این بخش ایجاد اشتغال کرد. یا حداقل ایجاد اشتغال در شرایطی باشد که متناسب با مهارت و توان فرد باشد.

با همه موارد مطرح شده باید گفت برنامهریزان اقتصادی زنجان باید دو کار عمده در شاخص نیروی کار صورت دهند. نخست کاهش نرخ بیکاری در مناطق شهری که در آخرین آمار بیش از 12 درصد بوده است و دوم تغییر سهم اشتغال استان در بخشهای مختلف اقتصادی با تاکید بر بخش صنعت و خدمات که میتواند موجب توسعه پایدار استان زنجان را فراهم آورد.

تحقق این دو مهم میتواند کارنامه مدیران استانی را مثبت کرده و موجب رضایت عموم و نخبگان را فراهم آورد. تحقق این مسائل نیز کار دشواری است که برای تحقق آن نیازمند تغییرات عمده در شاخصهای کلان اقتصادی استان هستیم. عمده تغییر باید در رشد اقتصادی استان، تولید ناخالص داخلی و توسعه صادرات و افزایش ارزش افزوده بخشهای مختلف اقتصادی استان باشد.

انتهای پیام/73007/ک40/

http://fna.ir/13TGWV