پروژه مونوریل کامل اجرا شود/ وضعیت کنونی مونوریل در زمینه گردشگری پاسخگو نیست

به گزارش خبرگزاری فارس از قم، مترو و مونوریل از پروژههای حمل و نقل ریلی قم است که تکمیل آن تأثیر فراوانی در حمل و نقل عمومی دارد. احداث این دو پروژه در سال 89 کلید خورد ولی اکنون با گذشت 6 سال از آغاز آن هنوز زمانی برای بهرهبرداری آنها تعیین نشده است.

پروژه مونوریل در ابتدا بنا بود از پارکسوار شمالی تا پردیسان به صورت مسیری پیوسته اجرا شود و این پروژه به همراه پروژه مترو به صورت مکمل یکدیگر عمل کند، درحالی که اکنون با ایجاد تغییراتی، پروژه منوریل به صورت تکه تکه از پارکسوار شمالی تا مصلی اجرا میشود.

به منظور بررسی علل تأخیر پیشرفت پروژههای مترو و مونوریل و تأثیر پروژههای ریلی در حمل و نقل شهری با محسن عابدینیپور، عضو کمیسیون امور زیربنایی شورای اسلامی شهر قم به گفتوگو پرداختیم.

فارس: راهاندازی حمل و نقل ریلی مانند مترو و مونوریل در شهرها، چه تأثیری در کنترل ترافیک دارد؟

بدون تردید با توجه به جمعیت روزافزون شهرها و انبوه جمعیتی که در طول شبانه روز جا به جا میشوند احتیاج به حمل و نقل عمومی وجود دارد و حمل و نقل عمومی مانند مترو یا مونوریل یا امکاناتی شبیه این موارد میتواند به تسهیل ترافیک کمک کند.

هر امکانی که تقاطع محوری و جادهای را جدا کرده و بتواند به طور مستقل از مسیرها و تقاطعها عبور کند، ترافیک را تسهیل میکند، از جمله مونوریل و مترو میتواند چنین امکانی باشد، در این صورت تقاطعها مشکلی با حمل و نقل عمومی خودروها نخواهند داشت. اگر هر یک از پروژههای مونوریل یا مترو به طور کامل اجرا شوند، میتوانند نتایج خوبی در زمینه کاهش ترافیک داشته باشند.

فارس: وضعیت و جایگاه پروژه مونوریل در خدماتدهی شهری چگونه است و چرا به سرنوشت کنونی دچار شده است؟

اگر بخشی از مونوریل به صورت ناقص اجرا شود، بدون تردید تبدیل به پروژه سمبلیک میشود که بیشتر جنبه تفریحی دارد، امروز پروژه مونوریل قم با توجه به سیاستگذاریهای متعددی که در طول اجرای آن انجام شده، دچار این گرفتاری شده و در هر مقطعی هر فردی با نظر خاصی این پروژه را دنبال کرده است و امروز این پروژه دچار مشکلات این چنینی شده است.

اگر به طور کامل این پروژه از مجموعه انتهای رودخانه یا پارکسوار شمالی تا پردیسان اجرا میشد، به عنوان خط محوری میتوانست مورد استفاده قرار گیرد و شبیه پروژه کوالالامپور مالزی میتوانست مورد استفاده باشد و در امتداد مترو خدمات دهد.

مونوریل به دلیل اینکه از سطح زمین بالاتر است، از ابتدا تا انتهای مسیر حرم حضرت معصومه(س) در معرض دید است، بنابراین از این نظر میتواند جاذبه سفر به ویژه سفرهای معنوی باشد.

فارس: آیا پروژه مونوریل قم میتواند بازدهی متناسب خود را داشته باشد؟

اکنون مونوریل تا میدان مطهری و به صورت منقطع تا مصلی در حال احداث است، در حالی که مونوریل پروژه دوساله به طول 17 کیلومتر از پارکسوار شمالی تا پردیسان بوده که در طول دو سال باید اجرا میشد ولی اکنون سالها از اجرای پروژه گذشته و هنوز اجرا نشده است.

هر پروژه ناقصی نمیتواند خدمات لازم را ارائه دهد، به عنوان مثال مترو که در نظر داریم از میدان کشاورز در منطقه نیروگاه تا جمکران اجرا کنیم، اگر منقطع اجرا شود، بدون تردید خدمات مورد انتظار را نمیدهد، براساس برنامهریزی گذشته بنا بود مترو و مونوریل به صورت دو محور عمود بر یکدیگر یعنی در قطر شمالی جنوبی و شرقی غربی عمل کند.

مترو و مونوریل در میدان مطهری بنا بود همدیگر را زیر سطح قطع کنند و زیر سطح میدان مطهری ایستگاه مشترک داشته باشند که با تصمیمگیری جدید ایستگاه مشترک حذف شد و دو ایستگاه جدا گانه مونوریل را روی سطح و مترو را زیر سطح اجرا کردند.

پروژه مونوریل در مقابل حرم منقطع شده و از مصلی تا پردیسان نیز رها شده بنابراین به چند قطعه تبدیل شده، طبیعی است اگر این پروژه چند تکه شود خدمات مناسب ارائه نمیشود.

فارس: مشکل اصلی مونوریل برای امتداد چیست؟

طرح جامع مونوریل از پارکسوار شمالی تا پردیسان بود، مقابل حرم حضرت معصومه(س) بنا بود، منوریل به زیر سطح برود و طرح مشترک ترافیکی در محور امام موسی صدر اجرا شود که هم زیرگذر باشد که خودروها مشابه 45 متری عمار یاسر از آن عبور کنند و در کنار آن زیرگذری باشد که مونوریل عبور کند ولی زیر گذر را حذف کردند تا هزینهها را کاهش دهند.

مانند میدان امام خمینی تهران که دو خط مترو با هم تقاطع ایجاد میکنند، منوریل نیز میتواند در زیر سطح ایستگاه مشترک داشته باشد، در حالی که تغییرات در مقاطع مختلف این امر را به همراه داشته است و طرح جامع مونوریل را به چند قطعه تبدیل کرده، برای هر پروژهای به این شکل عمل شود، بدون تردید خدمات کاملی به همراه ندارد.

اگر مسافران با مونوریل از پارکسوار شمالی تا میدان مطهری جابهجا شوند، اثر زیادی ندارد، اگر مونوریل در محور شمال جنوب شهر به طور کامل اجرا میشد، ابتدای آن در پارکسوار شمالی با قطار تهران بندرعباس ایستگاه داشت و در انتها در پردیسان با خط قطار تندروی تهران اصفهان ایستگاه مشترک داشت و طول کلی مسیر 17 کیلومتر بود، در این صورت پروژه میتوانست خدمت لازم را ارائه دهد ولی با قطعه قطعه کردن این زنجیره بدون تردید خدمات کامل ارائه نمیشود.

فارس: پیامدهای طولانی شدن پروژه مونوریل چیست؟

هر پروژه باید در مدت زمان کمی به پایان برسد، اگر بماند آفت به همراه دارد، قراردادی که با پیمانکار منعقد شده برای فاز اول مونوریل به طول 6.2 کیلومتر 112 میلیارد تومان بود ولی اکنون چهار کیلومتر آن بیشتر از 500 میلیارد تومان هزینه دارد، بنابراین طولانی شدن پروژه در میزان هزینهها تأثیر دارد.

مونوریل در مکه در حال احداث است و حتی در بغداد نیز پیگیر بودند تا مونوریل را اجرا کنند، ولی در قم به صورت مقطعی در دولتهای مختلف با سلایق، کارشناسان و متخصصان مختلف میخواهیم کار کنیم، به این دلیل نتایج کارها رضایتبخش نمیشود.

در همان مقطعی که کار شروع شد، با فروش اوراق مشارکت میتوانستیم کار را تمام کنیم، ولی در بخش سیاستگذاریها همراهی لازم صورت نگرفت.

پروژه بلوار پیامبر اعظم 30 سال خوابیده بود ولی با فروش اوراق مشارکت مشکل آن حل شد، مونوریل و مترو نیز را میتوان با فروش اوراق مشارکت کامل کرد.

فارس: با توجه به وضعیت پروژه مونوریل اتخاذ چه تصمیمی منفعت بیشتری را به همراه دارد؟

اکنون مونوریل هیچ جایگاهی ندارد یا کامل این پروژه را اجرا کنند یا اصلا اجرا نکنند، اینکه نیمی مترو و نیمی مونوریل اجرا شود به جز هزینهها سرسامآور نتیجهای ندارد.

برخی افراد ایراد وارد میکنند، هزینههای مونوریل مقرون به صرفه نیست و زیاد است به عنوان مثال میگویند بلیط مونوریل گران است، مونوریل در هر مقطعی که قرارداد آن منعقد شده، قیمت قرارداد آن یک سوم قیمت مترو بوده، اگر مابهتفاوت آن در بانک سپردهگذاری شود، با سود آن بلیط رایگان میشود.

فارس: برخی افراد مدعی هستند مونوریل از مباحث ترافیک و حمل و نقلی خارج شده و بیشتر زمینه گردشگری را فراهم کرده است؟

گردشگری این پروژه نیز جواب نمیدهد، زیرا چند قطعه این پروژه از یکدیگر جدا میشود، بنابراین نباید انتظار داشته باشیم، خدمات کامل بدهد، این پروژه در صورت اجرای کامل میتوانست تبادل سفر کند، بنابراین خدمات آن کامل بود، ولی اکنون خط 17 کیلومتری به خط چهار کیلومتری تبدیل شده که خدمات ناقصی ارائه میکند.

در مونوریل به دلیل آنکه از روی سطح عبور میکند، امکان مشاهده مناظر زیبای شهری وجود دارد، بنابراین فرد احساس خستگی نمیکند، اگر بناست به چهار کیلومتر تبدیل شود، اگر اجرا نشود بهتر است.

ابتدا باید فکر کنیم و سپس در کوتاهترین زمان اجرا کنیم، ولی این کار را نمیکنیم، کار را شروع کرده سپس فکر میکنیم.

فارس: بسیاری از مسؤولان کمبود بودجه را از جمله عوامل تأخیر پروژه مترو و مونوریل میدانند، نظر شما در این زمینه چیست؟

مترو و مونوریل سال 89 آغاز شد، پروژه مترو پنج ساله و مونوریل دو ساله بود، ولی اکنون در روند اجرای آن تأخیر وجود دارد.

مشکل تأخیر ایجاد شده تنها بودجه نیست از جمله راهکارهای تأمین مالی، اوراق مشارکت، صندوق توسعه ملی و صندوق توسعه حرمین است. با گذشت 6 سال از عمر مترو چند ایستگاه به صورت مشارکتی با سرمایهگذار احداث شده، پس منابع مختلف مالی وجود دارد، باید برنامهریزی لازم برای جذب این منابع صورت گیرد.

به عنوان مثال در تهران ایستگاههای مترو از سوی بخش خصوصی احداث میشود، برای احداث متروی قم نیز میتوانستیم این کار را انجام دهیم.

=====================

گفتوگو: ایمن السادات موسوینژاد

=====================

انتهای پیام/78003/و40